• Decrease font size
  • Default font size
  • Increase font size
  • default color

ARiMR

ARiMR

Biuro Powiatowe ARiMR w Ostrołęce uprzejmie informuje, że od dnia 28 listopada 2016 r. siedziba Biura zostanie przeniesiona z ul. Korczaka na ul. Kościuszki 17 w Ostrołęce.

Wejście na salę obsługi od ul. Farnej.

>> MAPA <<

Historia Gminy Lelis PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
wtorek, 05 października 2010 20:02

Historia regionu miała znaczący wpływ na ukształtowanie się grupy etnograficznej Puszczaków i ich kultury, znanej jako Kurpie. Pochodzenie nazwy Lelis jest do końca niewyjaśniona. L. Krzyniecki podaje słowo Lelis w indeksie nazwisk, więc nazwa wsi może wywodzić się od nazwiska jednego z jej mieszkańców. Istnieją, również inne przesłanki, świadczące, że nazwa pochodzi od świerku "Eglisz", który na Kurpiach nazwano jegliją, a w okolicach dzisiejszego Lelisa przebiegała granica lasów świerkowych. Również nie udokumentowano, iż nazwa wsi pochodzi od ptaka Leleka, odmiany gacka.

Ślady człowieka na tych terenach spotykamy od 4 000 lat p.n.e.. Ustalono to na podstawie prowadzonych w naszych okolicach wykopalisk. Na mapach Królestwa Polskiego miejscowość Ruda Lelis istnieje już w XVI w. i pojawia się do roku 1789. Zlokalizowana jest bezpośrednio nad rzeką Rozogą. Kolejnym śladem jest zapis, iż w roku 1634 król Władysław IV nadał Wołoszom zamieszkałym w Rudzie Olszewskiej (Olszewka) prawo do wykopu rudy. Największa sieć osiedleńcza na naszym terenie powstała podczas potopu szwedzkiego.

W XVIII w. tereny te należały do Zagajnicy Szkwańskiej, której nazwa pochodzi od rzeki Szkwy i obejmowały część dawnej Puszczy Kurpiowskiej sięgającej aż po Myszyniec. W XVII wieku nad rzeką Szkwą istniała jedyna wieś rolnicza o nazwie Szkwa, w sumie na terenie dzisiejszej gminy istniało 18 wsi. W XVII - XIX w. do podstawowych zajęć tutejszej ludności należało: zbieractwo gotowych płodów natury, myślistwo i rybactwo. Zagajnica Szkwańska posiadała bogatą szatę roślinną i bogactwo zwierzyny. Zajęcia przedrolnicze stanowiły: rudnictwo, węglarstwo, dziegciarstwo i smolarstwo. Obszary nad Szkwą i Rozogą były bardzo bogate w złoża bursztynu. Intratnym zajęciem było także bartnictwo, które przetrwało na tych terenach aż do 1914 r., ustępując później pasiecznictwu przydomowemu.

W okresie rozbiorów tereny gminy Lelis do roku 1830 należały do guberni płockiej, a po 1854 r. do guberni łomżyńskiej. Kiedy przed I wojną światową tereny obecnej gminy ogarnęła fala emigracji zarobkowej to w latach 1908-1912 z gminy Nasiadki na ówczesnych 7 630 mieszkańców aż 1537 osób wyemigrowało do USA. Do 1 kwietnia 1939 r. tereny gminy wchodziły w skład województwa białostockiego, zaś po 1 kwietnia 1939 r. przypisano je województwu warszawskiemu. Po reformie administracji w 1975 r. gmina Lelis stała się częścią województwa ostrołęckiego, aby od 1998 r. wejść w skład województwa mazowieckiego. W przeszłości tereny obecnej gminy Lelis należały do gmin: Nasiadki i Dylewo, w okresie międzywojennym także do gminy Durlasy. Samodzielnie Lelis jest gminą od 1972 r., a wsią parafialną od 11 lat. Ludność terenów obecnej gminy Lelis chętnie włączali się w wir wydarzeń dziejowych, których główne centra znajdowały się na terenach sąsiednich gmin Kadzidło, Łyse, Nowogród, Ostrołęka.

Postawę mieszkańców wsi wchodzącej w skład dzisiejszej gminy w okresie walk ze Szwedami w latach 1700-1721 przedstawiono w poezji Adama Chętnika, który poparł te strofy wcześniejszymi studiami dziejów Kurpiowszczyzny.

"A za Narwi...jakieś tłumy,
Za pasami ich krocice,
U tych kosy i siekiery,
A u innych wej rusznice
Idą chyłkiem od Olszewki...
Łęgu, Kłodzisk od Lelisa...Nasiadk.
Idą Łowcy i smolarze..."


W 1795 r. mieszkańcy Białobieli zorganizowali się, aby wspomóc Powstanie Kościuszkowskie, w 1830 r. dwa oddziały z Lelisa wzięły udział w bitwie pod Ostrołęką, 9 czerwca 1905 r. uchwałą samorząd w Nasiadkach domagał się wprowadzenia języka polskiego jako języka urzędowego, w listopadzie 1918 r. ob. Władysław Pyskło zorganizował pierwszą szkołę w Lelisie, w 1931 r. powstaje Zjednoczona Lewica Chłopska w Dąbrówce i Durlasach, stanowiąca wyraz radykalizacji ruchów chłopskich, w 1934 r. chłopi ze wsi Durlasy zorganizowali strajk chłopski. We wrześniu 1939 r. miała miejsce potyczka wojsk polskich z Niemcami w Łodziskach, dnia 18 stycznia 1945 r. Lelis został wyzwolony spod okupacji.

 

MAPA GMINY

MAPA GMINY

PORTAL MAPOWY - GMINA LELIS

e-URZĄD

USŁUGI DLA OBYWATELI

USŁUGI DLA PRZEDSIĘBIORCÓW

USŁUGI DLA INSTYTUCJI I URZĘDÓW

INFORMACJE e-URZĄD

REJESTRACJA

LOGOWANIE



BIULETYN INFORMACJI PUBLICZNEJ

 

Biuletyn Informacji Publicznej

www.bip.lelis.pl

WIEŚCI GMINNE

Wieści Gminne

 

Wieści Gminne - Biuletyn Gminy Lelis; dwumiesięcznik rozdawany bezpłatnie. Wydawca Urząd Gminy w Lelisie. Redaktor naczelny Antoni Kustusz; zaspół redakcyjny: Halina Gontarzewska, Bartosz Podolak, Beata Kraska-Romanowska, Henryk Kulesza, Urszula Laska, Stefan Prusik, Andrzej Przeradzki. Projekt graficzny pisma, skład i druk: Agencja Informedia.

KONTAKT


Urząd Gminy Lelis

ul. Szkolna 37
07-402 Lelis
powiat ostrołęcki

tel: (029) 761-19-81
fax: (029) 761-19-80